Heb je ooit recht naar een lichtflits gekeken? Het flitslampje in de cultfilm Men in Black was een handige gadget waarmee je iemands herinneringen kon wissen. Maar als je in het echt zo’n flits op je netvlies zou krijgen, zouden de gevolgen veel onaangenamer zijn. Wat is verblinding eigenlijk? Het betekent dat intens licht je ogen irriteert, zoals tijdens het lassen of wanneer de zon fel schijnt. Denk aan situaties waarin je tijdens het lassen even naar de vlamboog kijkt, je ogen ondanks je helm worden blootgesteld aan strooilicht of je de intensiteit van het zonlicht onderschat.

Het lastigste is dat je het vaak niet meteen merkt. Pas uren later worden je ogen pijnlijk, branderig en overgevoelig voor licht. In dit artikel leggen we uit wat de belangrijkste oorzaken zijn, op welke symptomen je moet letten en wat je er onmiddellijk aan kunt doen. We nemen ook een paar populaire huismiddeltjes onder de loep en vertellen je welke echt nuttig zijn. Tot slot tonen we hoe je verblinding kunt voorkomen en hoe we je bij eyes + more graag helpen met advies en een gratis oogmeting.

Verblinding: oorzaken, symptomen en kenmerken

Mijn ogen zijn verblind. Wanneer merk ik dat? Meestal treden de klachten pas een tijdje later op. Vaak voelen mensen zelfs pas uren later dat er iets mis is. Dat komt doordat uv-keratitis (hoornvliesontsteking door uv-licht) zich geleidelijk ontwikkelt. 

Dit zijn de mogelijke oorzaken: 

• Je ogen zijn verblind tijdens het lassen of door kort naar de vlamboog te kijken.
• Je ogen zijn verblind hoewel je een lashelm droeg, bijvoorbeeld door strooilicht of onvoldoende bescherming.
• Je ogen zijn verblind door zonlicht, bijvoorbeeld door weerkaatsingen op het wateroppervlak, op sneeuw of in de bergen.
• Je hebt naar een bron van intens uv-licht gekeken, zoals een zonnebank of felle verlichting in bepaalde werkomgevingen (bijv. een laboratorium of broeikas)

Acute symptomen: 

• hevige pijn;
• het gevoel dat er een vreemd voorwerp in je oog zit, zoals zandkorrels;
• overmatige traanproductie;
• rode ogen;
• ernstige overgevoeligheid voor licht;
• wazig zien.

Kenmerken: 

• Verblinding treedt vaak aan beide ogen op.
• Je bent zeer gevoelig voor verblinding.
• Je kunt je ogen nauwelijks openhouden.
• De klachten zijn vaak ‘s avonds of ‘s nachts het hevigst.

Verblinding: dit kun je onmiddellijk doen

Ga onmiddellijk weg uit het felle licht, houd je ogen indien mogelijk gesloten, wrijf niet in je ogen en draag een zonnebril met uv-bescherming wanneer je naar buiten gaat. Je ogen koelen mag, maar doe het voorzichtig. Leg bijvoorbeeld een koude, schone doek over je gesloten oogleden. Voel je hevige pijn, zie je merkbaar slechter of twijfel je? Raadpleeg zo snel mogelijk een arts. Meestal verbetert de situatie binnen enkele uren of een paar dagen. Als de pijn echter langer duurt of je zicht achteruitgaat, maak dan een afspraak bij de oogarts. 

Oogdruppels bij verblinding: welke helpen, welke niet?

Verblinding wordt vaak behandeld met hydraterende oogdruppels. Dat zijn kunstmatige tranen die het geïrriteerde oogoppervlak kunnen kalmeren. Bij droge ogen is bewezen dat dit soort druppels de klachten kan verlichten. Wat je zeker niet mag doen, is gewoon iets ontzwellends nemen dat je oog er weer witter laat uitzien. Daarmee verhelp je de oorzaak niet, en bij veelvuldig gebruik kan het zelfs problemen veroorzaken. Weet je niet zeker welke oogdruppels je precies nodig hebt? Vraag uitleg aan je arts of apotheker.

Huismiddeltjes: wat werkt en wat niet?

Als je ogen branden door fel licht, is het begrijpelijk dat je er meteen iets op wilt leggen. Aardappelschijfjes of melk lijken misschien onschadelijk, maar er is geen betrouwbaar bewijs dat ze ook daadwerkelijk helpen. In het beste geval gebeurt er niets, in het slechtste geval wordt de irritatie net erger of komen er ziektekiemen in je oog terecht. Ook van homeopathische middelen is niet bewezen dat ze helpen bij acute oogirritatie na overbelasting door uv-licht. 

Hoelang duurt het genezingsproces en wanneer mag je weer aan het werk?

Hoe snel je ogen genezen, hangt af van hoe ernstig de irritatie is en hoe goed je ze na de blootstelling beschermt. Vaak gaat het binnen een of twee dagen al merkbaar beter, maar soms duurt het langer. Als je veel pijn hebt of je ogen erg lichtgevoelig zijn, kun je moeite hebben met beeldschermwerk en autorijden. Wanneer je weer aan het werk mag, hangt af van je symptomen en je baan. Als je zicht achteruitgaat of niet snel herstelt, ga dan langs bij een arts.

Gevolgschade en bijzondere gevallen: zon, laser, lassen

Bij uv-keratitis herstelt het oogoppervlak meestal goed als je je ogen consequent beschermt en voldoende rust geeft. Als je recht in de zon hebt gekeken, is het vooruitzicht minder rooskleurig. Daardoor kan je netvlies beschadigd raken, ‘zonneretinopathie’ in medisch jargon. De klachten die daarmee gepaard gaan, kunnen langer aanhouden. Zo kan het weken tot maanden duren voor je ogen genezen zijn. 

Ook lasers kunnen oogschade veroorzaken, vooral als je rechtstreeks naar een sterke laserbron kijkt. In dat geval moet je altijd een arts raadplegen, zeker als je nadien last krijgt van pijn, overgevoeligheid voor licht of zichtproblemen.

Zo voorkom je verblinding

Bij het lassen geldt: draag een veiligheidsbril en een geschikte helm, ook bij kleine werkzaamheden en als je maar even kijkt. Zelfs strooilicht kan al schadelijk zijn. In het dagelijkse leven helpt een zonnebril met uv-filter, vooral op het water, in de sneeuw en in de bergen.