De bergen roepen. Als je graag op een snowboard over de piste suist of rustig op langlaufski’s door besneeuwde winterbossen glijdt, heb je vast al gehoord van sneeuwblindheid. Bij dat fenomeen denken mensen meestal aan een bergbeklimming zonder zuurstofcilinders in de Himalaya, maar dat klopt niet helemaal.  

Ook gewone hobby-alpinisten kunnen bij wintersport of op sneeuw (of andere zeer lichte oppervlakken) last krijgen van sneeuwblindheid. De officiële term is fotokeratitis.   

In dit artikel kom je te weten hoe je jezelf kunt beschermen tegen sneeuwblindheid, welke signalen erop wijzen dat je erdoor getroffen bent, wat je bij acute last zelf kunt doen en wanneer je het beste een afspraak kunt maken bij je arts. Tot slot tonen we hoe we je bij eyes + more kunnen ondersteunen met advies over uv-straling en een gratis oogmeting. 

Wat de winterzon zo verraderlijk maakt 

In de winter lijkt de zon vaak ongevaarlijk omdat het koud is. Voor je ogen telt echter niet de temperatuur, maar de hoeveelheid uv-licht die ze opvangen. Lichtgekleurde oppervlakken zoals sneeuw of ijs weerkaatsen die lichtstralen, en wolken filteren ze niet doeltreffend weg. Je kunt dus ook zonder zon last krijgen van sneeuwblindheid, met name als je lang buiten bent bij bewolkt weer.  

Sneeuwblindheid: oorzaken, symptomen en kenmerken 

Sneeuwblindheid treedt op wanneer er te veel uv B-straling op het hoornvlies valt, vooral op grote hoogten en bij sterke lichtreflectie. 

  • Oorzaken: weerkaatsing van uv-licht op sneeuw, ijs of water, grote hoogte, geen uv-bescherming, skiën bij winderig weer, zonnebril vergeten, slecht passende skibril 
  • Symptomen: brandende pijn, hevig tranende en rode ogen, gevoel dat er zandkorrels op het oogoppervlak zitten, overgevoeligheid voor licht, wazig zicht, hoofdpijn 
  • Kenmerken: klachten treden vaak pas uren later op, meestal heb je last aan beide ogen, je kunt je ogen nauwelijks openhouden, je hebt last bij het lezen of naar een scherm kijken 

Wat is sneeuwblindheid en is het te genezen? 

In gewone taal betekent ‘sneeuwblindheid’ dat de bovenste cellaag van het hoornvlies geïrriteerd is door uv-licht en tijd nodig heeft om te herstellen. In de meeste gevallen is het perfect te genezen, want het hoornvlies herstelt zich zolang het niet nog meer uv-blootstelling te verduren krijgt. Sneeuwblindheid kan erg pijnlijk zijn, maar het is meestal tijdelijk en wordt veroorzaakt door uv B-straling.  

Wat te doen bij sneeuwblindheid: eerste hulp en behandeling

Vermoed je dat je last hebt van sneeuwblindheid? Dan is het belangrijk dat je onmiddellijk fel licht vermijdt. Houd je ogen indien mogelijk gesloten en wrijf er niet in. Koele, schone kompressen op je gesloten oogleden kunnen de klachten verlichten. Draag je contactlenzen? Doe ze dan indien mogelijk uit. Bij het behandelen van sneeuwblindheid gaat het er vooral om dat je je ogen beschermt en de symptomen verzacht, bijvoorbeeld met vochtdruppels die het oogoppervlak kalmeren. Koude kompressen en kunsttranen zijn twee doeltreffende hulpmiddelen. 

Sneeuwblindheid: wanneer moet ik naar de dokter? 

Als je hevige pijn hebt, duidelijk slechter ziet, een oog niet kunt openen of na 24 uur nog geen verbetering merkt, moet je langsgaan bij je arts. Dat geldt ook als je niet zeker weet of je klachten worden veroorzaakt door sneeuwblindheid of iets anders. 

Huismiddeltjes en behandeling van sneeuwblindheid 

Wanneer je brandende pijn hebt, is de drang groot om daar zo snel mogelijk iets aan te doen, zo nodig met huismiddeltjes. Toch is het geen goed idee om aardappelschijfjes, melk of theezakjes op je ogen te leggen, want die kunnen de irritatie net verergeren of ziektekiemen introduceren. Bovendien is er geen overtuigend bewijs dat theezakjes beter helpen dan normale kompressen. De enige hulpmiddelen die wél nuttig zijn? Zaken waarmee je het oogoppervlak niet nog meer belast: duisternis, rust, koude kompressen en indien nodig druppels om het oogoppervlak te bevochtigen. Een doelgerichte sneeuwblindheidsbehandeling houdt meestal in dat je verdere uv-belasting vermijdt en je ogen voldoende tijd geeft om zich te herstellen. 

Symptomen en gevolgen 

In de meeste gevallen geneest het hoornvlies volledig. Als je gezichtsvermogen echter sterk achteruitgaat, je ogen etteren of je na één dag nog geen verbetering merkt, moet je je ogen door een arts laten nakijken. Zo bescherm je je ogen en ben je snel van je klachten verlost. 

Sneeuwblindheid: hoelang duurt het? 

Vaak gaat het na een of twee dagen al merkbaar beter, maar soms duurt het langer. Hoelang het precies duurt, hangt ervan af hoe sterk de uv-blootstelling was en of je je ogen daarna consequent afschermt. Blijf dus liever een dag rustig binnen om te herstellen in plaats van de pijn te verbijten op de skipiste. 

Sneeuwblindheid voorkomen: kies de juiste bril

De beste manier om sneeuwblindheid te voorkomen, is door te zorgen dat er niet te veel uv-licht rechtstreeks op je ogen valt. Een zonnebril met 100% uv-bescherming is in sneeuwgebieden geen luxe, maar een must. Als je graag snelle sporten beoefent, biedt ook een skibril de juiste bescherming. Die schermt je ogen namelijk ook aan de zijkanten af én beschermt ze tegen de wind. Kies een model dat goed aansluit op je gezicht, dat de juiste filtercategorie heeft en dat je ook bij bewolkt weer kunt dragen.  

 

Advies van de opticien bij eyes + more 

Als je veel tijd in de buitenlucht doorbrengt of houdt van wintersport, is het een goed idee om je deskundig te laten adviseren. Bij eyes + more vertellen we je met plezier welke brillenglazen en monturen geschikt zijn voor uv-bescherming, sport en dagelijks gebruik, en welke ski- of zonnebril jou op het lijf geschreven is. Een gratis oogmeting kan bovendien ophelderen of je glazen nog bij je gezichtsscherpte passen.