Bijna iedereen kent het wel: je gaat voor je computer zitten om ‘gewoon even’ je belastingaangifte in te vullen, facetimet met een vriendin om snel iets te vragen of kijkt wat rond op het internet … en voor je het weet, is de helft van de avond voorbij.

Wanneer je de volgende ochtend wakker wordt, branden je ogen alsof je de hele nacht voor een haardroger hebt gezeten. Je oogleden staan strak en je ogen voelen kurkdroog aan, hoe vaak je ook knippert.

Geen paniek: vanaf halverwege de 40 zijn branderige ogen een van de vaakst voorkomende fysieke klachten. Traanvocht, hormonen, droge lucht door de verwarming, allergieën, stress: je ogen zijn gevoeliger én sneller geïrriteerd dan vroeger.

In dit artikel gaan we dieper in op waarom je ogen soms branderig aanvoelen, welke de vaakst voorkomende oorzaken zijn en wat je dagelijks kunt doen om dit te voorkomen.

Aanvullende symptomen bij branderige ogen 

Een ongeluk komt nooit alleen, en dat geldt ook voor branderige ogen. Meestal gaan ze gepaard met kleine, onopvallende signalen:

  • rode, branderige ogen;
  • tranende ogen die desondanks droog aanvoelen;
  • wazig zien nadat je naar een beeldscherm hebt gekeken;
  • overgevoeligheid voor licht;
  • een drukkend gevoel of het gevoel dat er iets in je oog zit;
  • zware, vermoeide ogen;
  • af en toe hoofdpijn.

De bovenstaande symptomen wijzen erop dat je traanfilm instabiel is of je ogen overbelast zijn. Vaak zit er niets ernstigs achter en hebben je ogen gewoon even rust nodig.

 

Rode, branderige ogen 

Branderige ogen kunnen veel oorzaken hebben. Sommige zijn onschuldig en makkelijk te behandelen, voor andere kun je beter langsgaan bij de huisarts. Dit zijn de belangrijkste oorzaken:

Overbelasting en vermoeidheid

Langdurig beeldschermwerk, kleine letters en kunstlicht zijn factoren die je ogen dwingen om zich continu te blijven inspannen. Wanneer je geconcentreerd bent, knipper je minder vaak. Daardoor verdampt de traanfilm sneller en ontstaat er wrijving. 

En als je een kleine onopgemerkte oogafwijking hebt, kan die het branderige gevoel nog versterken. Je oogspieren moeten dan voortdurend extra moeite doen om het beeld scherp te houden. Dat leidt vaak tot branderige ogen, vermoeidheid en hoofdpijn: drie klassiekers voor wie vaak beeldschermwerk doet. 

Wat helpt? 

  • Pauzeer regelmatig.
  • Knipper bewust met je ogen.
  • Plaats je beeldscherm op een ergonomische hoogte.
  • Draag een aangepaste bril die je ogen ontlast.

Al vanaf halverwege de 40 verandert je vermogen om dichtbij te zien. Een geschikte leesbril of kantoorbril kan veel verlichting bieden. Wil je weten of je gezichtsscherpte (met of zonder bril) nog op peil is? Bij eyes + more kun je altijd terecht voor een gratis oogmeting.

Droge ogen 

Veel mensen merken niet eens dat ze droge ogen hebben. Wanneer de traanfilm niet stabiel blijft, kan die het oogoppervlak niet voldoende beschermen. Het gevolg: een branderig of vermoeid gevoel, rode ogen of een wazig zicht.

De vaakst voorkomende boosdoeners zijn droge lucht, verwarming, airco, te weinig knipperen, stress en hormonale veranderingen.

Vooral een dalende oestrogeenspiegel (bijv. tijdens de menopauze) kan een merkbare invloed hebben op de traanklieren. De lipidelaag wordt dunner en de ogen raken sneller geïrriteerd. Veel vrouwen krijgen in deze periode voor het eerst last van droge of branderige ogen.

Soms gaan droge ogen zelfs overmatig tranen. Dat lijkt tegenstrijdig, maar is een typisch teken dat op een onstabiele traanfilm wijst.

Wat helpt? 

• Gebruik oogdruppels zonder bewaarmiddelen. 

• Pauzeer regelmatig en knipper bewust met je ogen. 

• Drink voldoende. 

• Zorg voor een goed binnenklimaat (luchtvochtigheid, minder verwarmingslucht). 

• Bij aanhoudende klachten: gebruik beschermende oogdruppels met lipiden voor alle lagen van de traanfilm.

Branderige ogen bij verkoudheid: virus vs. slijmvlies

Ook een gewone verkoudheid kan branderige ogen veroorzaken. Virussen irriteren namelijk niet alleen de neus, keel en sinussen, maar ook het gevoelige bindvlies. Dan worden je ogen branderig, rood, overgevoelig voor licht en/of gaan ze meer tranen. Een typische combinatie bestaat uit een verstopte neus, een drukkend gevoel in de sinussen en vermoeide, branderige ogen.

Gelukkig hebben we goed nieuws: zodra de verkoudheid wegtrekt, kalmeren je ogen. Tot dan helpen neussprays met een zoutoplossing, warme kompressen en oogdruppels zonder bewaarmiddelen om het oogoppervlak te beschermen. Denk er ook aan om voldoende te drinken!

Branderige ogen bij een allergie

Branden, tranen of jeuken je ogen zodra het lente wordt? Of is een beetje stof in huis al genoeg om alarmfase rood te activeren voor je oogleden? Dan heb je waarschijnlijk een allergie. Het bindvlies zwelt op en wordt rood, de traanproductie gaat in overdrive en je ogen voelen branderig aan.

Hier zijn een paar typische symptomen:

  • branderige rode ogen;
  • gezwollen oogleden;
  • overmatige traanproductie;
  • jeuk (niet in je ogen wrijven!).

Wat je ogen dan nodig hebben? Rust en minder irriterende prikkels van buitenaf. De kamer luchten biedt vaak onmiddellijk verlichting. Dat kun je het beste ‘s ochtends en ’s avonds doen, wanneer er minder pollen in de lucht hangen. Pollenfilters en luchtreinigers kunnen binnen een oplossing bieden, en de slaapkamer regelmatig én grondig schoonmaken doet wonderen bij een huisstofmijtallergie. Met oogdruppels zonder bewaarmiddelen kun je je ogen extra kalmeren.

Branderige ogen door contactlenzen

Contactlenzen zijn handig, maar gevoelige of droge ogen raken er snel door geïrriteerd. Als een contactlens niet perfect op het oog past, te lang blijft zitten of als er pollen, make-up of stofdeeltjes onder terechtkomen, droogt het hoornvlies sneller uit.

Let op deze signalen:

  • Je ogen beginnen onmiddellijk te branden nadat je de contactlenzen hebt aangebracht.
  • Je hebt het gevoel dat de contactlens op je oog ‘drijft’.
  • Je ogen zien er tegen de namiddag rood en uitgeput uit.
  • Je ziet wazig.

Als je bovenstaande signalen vaker opmerkt, is het een goed idee om je contactlenzen te laten controleren. Soms is een ander lenstype, een ander materiaal of een kortere draagtijd voldoende. Bij acute irritatie geldt altijd: lenzen uit, bril op, ogen laten herstellen.

Hoornvlies- of bindvliesontsteking 

Soms zijn branderige ogen niet gewoon het gevolg van droogheid of overbelasting, maar worden ze veroorzaakt door een ontsteking. Dan voelt het ongemak intenser aan, de klachten steken vaak plotseling de kop op en je ogen zijn duidelijk ernstiger geïrriteerd.

  • Bindvliesontsteking (conjunctivitis): virale of bacteriële infectie; zeer rode, branderige en tranende ogen; bij de bacteriële vorm kunnen de oogleden ‘s ochtends aan elkaar plakken.

Ontsteking of irritatie van het hoornvlies: zeer sterk brandend gevoel; het gevoel dat er iets in je oog zit; sterke overgevoeligheid voor licht; wazig zien. Hiervoor moet je altijd een arts raadplegen.

Branderige ogen door geneesmiddelen

Soms zit er iets heel anders achter branderige ogen: medicatie. Sommige geneesmiddelen kunnen namelijk de traanvochtproductie remmen of de samenstelling van de traanfilm veranderen. 

Dit komt vaak voor bij:

  • bloeddrukmedicatie;
  • antihistamines;
  • slaap- en kalmeringsmiddelen;
  • hormoonpreparaten;
  • sommige antidepressiva.

Voelen je ogen ineens droog of branderig aan nadat je een nieuw geneesmiddel hebt gebruikt? Lees dan de bijsluiter of vraag je arts of apotheker om advies. 

Ziekten als oorzaak 

Ook chronische aandoeningen kunnen er iets mee te maken hebben als je ogen regelmatig branderig aanvoelen. 

Dit komt het vaakst voor bij:

  • diabetes;
  • schildklieraandoeningen;
  • auto-immuunziekten zoals reumatoïde artritis of het syndroom van Sjögren.

Zulke aandoeningen beïnvloeden de traanproductie op lange termijn, het oogoppervlak wordt gevoeliger en de traanfilm wordt instabiel. Wie een chronische aandoening heeft, kent de symptomen vaak al, maar bij veel patiënten zijn branderige ogen het eerste signaal dat er iets mis is.

Wat je moet onthouden: je kunt bij chronische irritatie beter een keer te vaak om advies vragen dan te weinig. Laat je ogen dus regelmatig controleren. Een geschikte oplossing en stabiele bevochtiging maken al een wereld van verschil.

Branderige ogen: wanneer moet ik naar de dokter?

Branderige ogen kalmeren vaak snel als je ze laat rusten. Maar als je ogen regelmatig ‘alarm slaan’, abnormaal hevig reageren of als de branderigheid plots anders aanvoelt dan gewoonlijk, moet je naar de dokter. Die kan tijdens het gesprek snel achterhalen wat het probleem precies is én gericht advies geven, zodat je niet in het duister blijft tasten.

Hierop moet je letten:

  • klachten die blijven terugkomen;
  • zeer rode en pijngevoelige ogen;
  • duidelijk gele of dikke afscheiding;
  • gezwollen oogleden die niet ontzwellen;
  • slechter zicht dat niet veroorzaakt is door vermoeidheid.

Heb je een van de bovenstaande symptomen? Wacht niet te lang en maak een afspraak bij je arts. Zo neem je het zekere voor het onzekere en krijgen je ogen de hulp die ze nodig hebben.

In het kort: wat je ogen écht nodig hebben

Branderige ogen zijn geen pretje, maar in de meeste gevallen kun je dit ongemak eenvoudig verhelpen. Zeker als je de oorzaak kent. 

Met een paar kleine aanpassingen in je dagelijkse routine, de juiste zorg en een geschikt visueel hulpmiddel kun je al veel oplossen voordat er een echt probleem ontstaat.

Als je niet zeker weet waarom je ogen branden en of je huidige gezichtsscherpte nog klopt, biedt een snelle controle onmiddellijk duidelijkheid. Bij eyes + more kun je terecht voor een gratis oogmeting. Eenvoudig, professioneel en precies wanneer het nodig is.